| |
İdrar kültürü
İdrar yollarında enfeksiyona neden olan mikrobun belirlenmesini sağlar.
İdrar kültürü için idrar kadında ve erkekte farklı yollarla alınır.
Erkeklerde idrar kültürü almak için yapılması gereken işlemler: Kamışın ucu
(penis) su ve sabunla dikkatle temizlenerek steril gazlı bezle
kurulanmalıdır. Sabah kalktıktan hemen sonra, üç steril kaba art arda idrar
alınır, kapların ağzı hemen kapatılır.
Kadınlarda idrar kültürü almak için yapılması gereken işlemler: Ellerinizi
sabunla dikkatle yıkadıktan sonra durulayın. Kalan birkaç damlayı da akıtmak
için ellerinizi sallayın.
Öteki elinizle dölyolunun ağzındaki dudakları aralayarak bu bölgeyi gazlı
bezle yukarıdan aşağıya doğru dikkatle silin; silme işlemini hiçbir zaman
ters yönde yapmayın.
Temizlik işlemini gazlı bezi sürekli değiştirerek en az 4-5 kez tekrarlayın.
Dölyolunun ağzını aralık tutarak az miktarda idrarı steril bir plastik kaba
alın. İdrar kabı vücuda ya da giysilere değmeyecek biçimde tutulmalıdır.
Bu yolla iki ayrı kaba daha idrar örneği alın.
Üç kabı da hava geçirmeyecek biçimde kapatın.
Neden üç kap?
Birinci kaptaki idrarın siyeğin (üretra) alt bölümünden ve erkeklerde
prostat gibi idrar yollarının vücut yüzeyine açıldığı noktaya yakın
organlardan geldiği kabul edilir. İdrar kesesinden gelen idrar ikinci kapta
bulunur ve idrar kültürü için uygundur. Üçüncü kaptaki idrar ise böbrek
havuzu ve idrar boruları gibi üst idrar yollarında oluşabilecek hastalıklara
ilişkin bilgi verir ve idrarın içeriğinin belirlenmesi için kullanılır.
Özel durumlar :
Bazı durumlarda idrar özel yöntemler kullanılarak alınır. Süt çocukları ve
küçük çocuklarda cinsel organın erişkinlerde olduğu gibi temizlenmesi
gerekir. Küçük çocuk havaya kaldırılır, karnı aşağıya gelecek biçimde
tutularak altına steril bir kap yerleştirilir; bacakları ve kolları bükülü
olarak kasıklarının arasındaki bölgeye hafifçe bastırılır ve sırtı
sıvazlanarak idrar yapması sağlanır.
Küçük erkek çocuklarda cinsel organ temizlendikten sonra kamışın üzerine,
sıkıca yerleşen bir plastik torba geçirilir; çocuk idrarını yapar yapmaz
torba alınmalıdır. Çocuk 45 dakika idrarını yapmazsa torba çıkarılarak
cinsel organlar temizlenmeli ve yeni bir torba yerleştirilmelidir. Kız
çocuklar için de uygun bir torba kullanılabilir.
Yatalak hastalarda idrar örneği, hastayı yatağının yanına yerleştirilen bir
sandalyeye oturtarak alınabilir.
Bilinci kapalı ve hekimle işbirliği yapamayan hastalarda ya da yeni doğum
yapmış kadınlarda orta idrar doğrudan idrar kesesine yerleştirilen bir sonda
aracılığıyla alınabilir.
İdrar örneği alındıktan sonra en fazla yarım saat içinde kültür yapılmalı,
yapılamıyorsa idrar hemen buzdolabına konmalı ve en fazla 24 saat
bekletilmelidir.
İdrar kültürü pozitif ise :
Sağlıklı olduğu bilinen bireylerde bile idrar tümüyle steril değildir.
İdrar yolu enfeksiyonu şikayetleri olan bir hastada, incelenen idrarın
mililitresinde 100.000 ya da daha fazla bakteri saptanırsa idrar kültürünün
pozitif olduğu söylenebilir.
Ayrıca gene şikayeti olan, idrarında beyaz küreler bulunan bir hastada sık
rastlanan idrar mikroplarından biri mililitrede 100 koloni bile ürürse,
kültür sonucu pozitif kabul edilir. İdrar kültürü enfeksiyondan sorumlu
bakterinin ve bu bakterinin duyarlı olduğu antibiyotik ve idrar yolu
dezenfektanlarının belirlenmesini sağlar.
|
|
